Azerbaycan'dan kedi veya köpek yurt dışına nasıl çıkarılır: belgeler ve adımlar

Bakü'den taşınma planı genellikle önceden yapılır: iş, okul, ev, uçak bileti. Kedi veya köpeğin belgeleri ise çoğu zaman son haftalara bırakılır, sanki basit bir formaliteymiş gibi. Oysa bazı ülkeler için hazırlık aylar sürer ve işlemlerin sırasında yapılan tek bir hata yolculuğu birkaç ay erteleyebilir. Bu yazıda Azerbaycan'dan kedi veya köpek yurt dışına çıkarmak için hangi belgelerin gerektiğini, bunları kimin düzenlediğini ve hangi sırayla yapılması gerektiğini anlatıyoruz.

Belgeleri kim düzenler: veteriner ve AQTA

Azerbaycan'da resmi veterinerlik görevini Azerbaycan Gıda Güvenliği Ajansı, yani AQTA (İngilizce kaynaklarda AFSA) yürütür. Hayvanın ülkeden çıkışı için temel resmi belge, AQTA'nın düzenlediği uluslararası veteriner sağlık sertifikasıdır. Yerel kurallara göre hayvanı yurt dışına çıkarmak için veteriner sertifikası ve ilgili pasport gerekir.

Sertifikadan önceki adımları veteriner hekim yapar: mikroçip, kuduz aşısı, titre testi için kan alma ve pasaporttaki kayıtlar. Veteriner pasaportunu AQTA'nın bölge birimleri verir, uluslararası pasaportu lisanslı klinikler de düzenleyebilir. Sertifika bu belgelere dayanarak yazılır, bu yüzden içlerindeki her numara ve tarih doğru olmalıdır.

Kedi ve köpek için gerekli belgeler

Kesin liste gidilecek ülkeye göre değişir, ancak çoğu rota için dosya kabaca şöyledir:

• ISO 11784/11785 standardında mikroçip. Azerbaycan mevzuatı bunu doğrudan şart koşmasa da AB, Birleşik Krallık ve birçok ülke için zorunludur.
• Mikroçipten sonra yapılmış ve pasaporta çip numarasıyla birlikte işlenmiş kuduz aşısı.
• AB tarafından onaylı bir laboratuvarda kuduz titre testi, sonuç en az 0,5 IU/ml olmalı. Azerbaycan'da böyle bir laboratuvar yok, bu yüzden kan numunesi yurt dışına gönderilir.
• Veteriner pasaportu: AQTA pasaportu ya da uluslararası pasaport, aşı kayıtları ve çip numarasıyla.
• Yolculuktan kısa süre önce alınan AQTA uluslararası veteriner sertifikası. AB ve Birleşik Krallık için ayrıca gidilecek ülkenin kendi sağlık sertifikası formu gerekir.

İşlemlerin sırası neden önemli

Belgeler birbirine bağlıdır. Sıra bozulursa bazı adımları baştan yapmak gerekir, bu da zaman kaybı demektir. Doğru sıra şöyledir:

1. Önce mikroçip. Çipten önce yapılan kuduz aşısı AB kurallarına göre geçerli sayılmaz ve tekrarlanmalıdır.
2. Ardından kuduz aşısı. Aşının tarihi, adı, seri numarası ve çip numarası pasaporta eksiksiz yazılır.
3. Aşıdan en az 30 gün sonra titre testi için kan alınır ve onaylı laboratuvara gönderilir.
4. AB ve Birleşik Krallık için kanın alındığı tarihten itibaren en az 3 ay geçmeden giriş yapılamaz.
5. Yolculuktan kısa süre önce AQTA sertifikası ve gerekiyorsa gidilecek ülkenin sağlık sertifikası düzenlenir.

Titre testi tüm sürecin en hassas kısmıdır. Kan alındıktan sonra serumun ayrılması, doğru şekilde paketlenmesi ve soğuk zincir korunarak yurt dışındaki laboratuvara ulaştırılması gerekir. Sonuç, hayvanın çip numarasının yer aldığı resmi laboratuvar raporuyla gelir. Sonuç 0,5 IU/ml'nin altında çıkarsa test tekrarlanır ve 3 aylık süre yeni kan alma tarihinden itibaren sayılır. Bu nedenle bu adımı işi düzenli yapan bir ekibe bırakmak zaman açısından en güvenli yoldur.

Aşının zamanında yenilenmesi de çok önemli. Rapel kuduz aşısı geciktirilirse aşı yeniden ilk aşı sayılır ve bazı ülkeler için titre testinin tekrarlanması gerekebilir.

Ülkelere göre farklar: AB, Birleşik Krallık ve diğerleri

Azerbaycan, AB'nin titresiz giriş kabul ettiği ülkeler listesinde değil (22 Nisan 2026'dan beri 2026/636 sayılı Uygulama Tüzüğü; 1 Ekim 2026'dan itibaren AB sertifikası yeni formatta). Bu nedenle kedi veya köpeği Avrupa'ya götürmek için mikroçip, kuduz aşısı, titre testi ve kan alındıktan sonra 3 aylık bekleme süresi gerekir. Sınırda AB sağlık sertifikası sunulur ve bu sertifika düzenlendiği tarihten itibaren 10 gün içinde kullanılmalıdır. Birleşik Krallık için mantık benzerdir: titre testi ve yine 3 ay bekleme.

Rusya ve Gürcistan gibi rotalar genellikle daha basittir, titre testi çoğu zaman istenmez, ancak kuduz aşısının önceden yapılmış ve sertifikanın hatasız olması gerekir. Türkiye, BAE ve ABD'nin kendi kuralları vardır; bazen titre testi, ithalat izni ya da ek formlar istenir. Kurallar değişebilir, bu yüzden her ülkenin şartlarını ayrıca kontrol etmek gerekir.

Sık yapılan hatalar

Sorunların çoğu karmaşık kurallardan değil, küçük ayrıntılardan çıkar:

• Pasaportta yanlış çip numarası: tek bir rakam farkı, belgelerin o hayvana ait sayılmaması için yeterlidir.
• Kuduz aşısının çipten önce yapılması; bu durumda aşı ve titre testi tekrarlanır.
• Geç planlama: AB, Birleşik Krallık veya Türkiye için uçuştan birkaç hafta önce başlamak çoğu zaman geç kalmak demektir.
• Süresi geçmiş sertifika: uçuş ertelenmiş, sertifika ise eski tarihle kalmıştır.
• Kan numunesinin yanlış hazırlanması veya onaysız bir laboratuvara gönderilmesi.
• Pasaport ile sertifikada hayvanın adı, ırkı, rengi veya doğum tarihinin farklı yazılması.

Süreyi nasıl planlamalı

En kolay yol uçuş tarihinden geriye doğru saymaktır. AB veya Birleşik Krallık için sıfırdan başlıyorsanız, aşıdan sonraki 30 gün, sonucun gelmesi için gereken süre ve 3 aylık bekleme birlikte düşünüldüğünde gerçekçi süre dört aydan az olmaz. Bu yüzden taşınmayı ilk düşündüğünüz anda hayvanınızın belgelerine bakmanızda fayda var.

Hayvanınızın zaten çipi ve düzenli yenilenen kuduz aşısı varsa hazırlık kısalabilir. Aşı tarihlerinde veya pasaport kayıtlarında boşluk varsa bazı adımlar yeniden başlar. Sertifikayı ise çok erken almak mümkün değil: yolculuktan kısa süre önce düzenlenir ve sınırlı süre geçerlidir.

Kediyi Rusya'ya veya köpeği Gürcistan'a götürmek için hazırlık genellikle daha kısadır, ancak burada da kuduz aşısının gidilecek ülkenin istediği asgari süreden önce yapılmış olması gerekir. Uçuş günü tüm belgelerin aslı yanınızda olsun: havayolu check-in sırasında veteriner sertifikasını kontrol edebilir ve belge yoksa hayvanı uçuşa kabul etmeyebilir. Bilet tarihi değişirse önce sertifikanın geçerlilik süresini kontrol edin.

PetMapa tüm işi sizin yerinize nasıl yapar

PetMapa kedi ve köpekler için yurt dışı çıkış belgelerini anahtar teslim, baştan sona hazırlar. Resmi kurumlara gitmeniz, sırada beklemeniz ya da hangi formun nereye götürüleceğini araştırmanız gerekmez.

• Mikroçip, kuduz aşısı ve veteriner pasaportu doğru sırayla.
• Titre testi için kanı kendimiz alır, onaylı laboratuvara gönderir ve sonucu teslim alırız.
• AQTA'nın resmi veteriner sertifikasını sizin adınıza alırız.
• Her tarihi ve her numarayı iki kez kontrol ederiz: çip, aşı seri numarası, hayvanın bilgileri.
• WhatsApp veya Telegram üzerinden fotoğrafla ücretsiz belge kontrolü. Ayrıntılı danışmanlık ücretlidir.

Hayvanınızın hangi belgelerinin hazır olduğundan emin değilseniz, pasaportun veya aşı kayıtlarının fotoğrafını WhatsApp ya da Telegram'dan gönderin. Neyin tamam olduğunu, neyin eksik kaldığını ve hangi sırayla ilerlemeniz gerektiğini söyleyelim.