Heyvan pasportu Azərbaycanda: AQTA baytarlıq pasportunu necə almaq olar

«Heyvana pasport almaq» deyəndə insanlar çox vaxt iki fərqli sənədi qarışdırır: baytarlıq pasportunu və xaricə çıxış üçün verilən AQTA sertifikatını. Pasport heyvanın daimi sənədidir və onun bütün həyatı boyu istifadə olunur. Sertifikat isə konkret səfər üçün, gedişdən az əvvəl yazılır. Bu yazıda yalnız pasportdan danışırıq: onu kim verir, nə tələb olunur, hansı növləri var və itəndə nə etmək lazımdır.

AQTA heyvan pasportunu kim verir

2024-cü ilin fevralında AQTA it, pişik və digər ev heyvanları üçün baytarlıq pasportunun yeni formasını təsdiqləyib. Formada pasportu verən orqan kimi Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin regional bölməsi göstərilir. Heyvanı identifikasiya edən, pasportu imzalayan və möhürləyən şəxs dövlət baytarlıq müfəttişidir. Pasportun verilməsi üçün dövlət rüsumu tutulur.

Bakıda bir çox baytar klinikası da «beynəlxalq pasport» təklif edir, bəziləri özünü bu iş üçün lisenziyalı klinika kimi təqdim edir. Belə pasportlar praktikada geniş yayılıb. Sonradan AQTA sertifikatı yazılarkən pasportdakı qeydlərə baxılır, ona görə hansı pasportla getməyinizdən asılı olmayaraq, oradakı hər tarix və nömrə düzgün olmalıdır.

Pasport almaq üçün nə lazımdır

Pasport sadəcə kitabça deyil, onun dəyəri içindəki qeydlərdədir. Rəsmiləşdirmə zamanı adətən bunlar lazım olur:

• Heyvanın özü. Baytar və ya müfəttiş onu görməli, çipi skanerlə oxumalıdır.
• Mikroçip, ISO 11784/11785 standartında. Azərbaycanın daxili qaydaları çipi birbaşa tələb etmir, amma pasport formasında çip nömrəsi üçün ayrıca xana var, xaricə səfər üçün isə çip demək olar ki, həmişə lazımdır.
• Peyvəndlər haqqında qeydlər: quduz peyvəndi və kompleks peyvənd, tarix, preparatın adı, seriya nömrəsi, baytarın imzası və möhürü.
• Heyvan haqqında məlumat: növ, cins, cinsiyyət, rəng, doğum tarixi.
• Sahibin şəxsiyyətini təsdiq edən sənəd və əlaqə məlumatları.

Yeni formada parazitlərə qarşı müalicə, klinik müayinə və quduza qarşı serologiya testi, yəni titr analizi üçün də bölmələr var. Titr nəticəsi yalnız Aİ tərəfindən təsdiqlənmiş laboratoriyadan gəldikdə Avropa İttifaqı və bir sıra digər ölkələr üçün qəbul olunur. Bu barədə ayrıca yazımızda ətraflı danışırıq.

Hazır pasportda nəyi yoxlamaq lazımdır

Pasportu alanda onu dərhal, yerindəcə vərəqləyin. Sonradan tapılan səhvi düzəltmək həmişə daha çətindir. Biz hər pasportda bu məqamlara baxırıq:

• Çip nömrəsi: 15 rəqəmin hamısı heyvandakı çiplə eyni olmalıdır, bir rəqəm belə fərqlənməməlidir.
• Çipin vurulma tarixi quduz peyvəndinin tarixindən əvvəl və ya həmin gün olmalıdır.
• Quduz peyvəndi: tarix, vaksinin adı, seriya nömrəsi, «etibarlıdır» xanası, baytarın imzası və möhürü.
• Heyvanın adı, cinsi, rəngi və doğum tarixi digər sənədlərdə necə yazılıbsa, pasportda da elə olmalıdır.
• Sahibin adı və soyadı şəxsiyyət vəsiqəsindəki kimi, eyni transliterasiya ilə yazılmalıdır.

Bu xırdalıqlar boş görünə bilər, amma sərhəddə və ya qeydiyyat masasında məhz onlara baxılır. Pasportla sertifikat arasında bir hərf fərqi belə suallar yarada bilər.

Daxili və beynəlxalq pasport

Sahiblər «daxili pasport» deyəndə adətən klinikanın verdiyi sadə peyvənd kitabçasını nəzərdə tutur. Orada peyvəndlər qeyd olunur, amma çip nömrəsi olmaya bilər, qeydlər isə yalnız azərbaycan və ya rus dilində aparılır. Şəhər daxilində baytara getmək üçün bu kifayətdir. Xaricə səfər üçün belə kitabça çox vaxt problem yaradır.

Beynəlxalq pasport səfər nəzərə alınaraq tərtib olunur. Çip nömrəsi əsas identifikator kimi yazılır, quduz peyvəndi və titr analizi üçün ayrıca bölmələr olur, mətn adətən ikidillidir. AQTA-nın yeni forması da məhz bu məntiqlə qurulub.

Heyvanın artıq başqa ölkədə verilmiş pasportu varsa, məsələn Rusiyada və ya Aİ ölkəsində, AQTA-nın açıqlamasına görə xaricə aparmaq üçün ayrıca Azərbaycan pasportu tələb olunmur. Bu halda xarici pasportdakı qeydlərin aktual olması vacibdir: quduz peyvəndinin vaxtı keçməməli, çip nömrəsi heyvandakı çiplə üst-üstə düşməlidir.

Pasport itəndə nə etməli

Rəsmi saytlarda itmiş pasportun bərpası üçün ayrıca prosedur təsvir olunmayıb. Təcrübədə belə hərəkət etmək məntiqlidir:

1. Çip nömrəsini tapın. O, klinikanın bazasında, köhnə arayışlarda ola bilər, yaxud baytar skanerlə oxuyar.
2. Peyvəndləri edən klinikadan qeydlərin surətini istəyin: tarix, vaksinin adı, seriya nömrəsi.
3. Yeni pasport üçün AQTA-nın regional bölməsinə və ya klinikaya müraciət edin. Köhnə peyvəndlərin yeni pasporta köçürülə bilib-bilməyəcəyini onlar həll edir.
4. Titr analizi edilibsə, laboratoriyanın protokolunu ayrıca saxlayın. O, çip nömrəsinə bağlıdır və pasportla birlikdə itmirsə, yaxşı haldır.

Ən pis ssenari belədir: quduz peyvəndini sənədlə təsdiqləmək mümkün olmursa, peyvəndi yenidən etmək lazım gələ bilər. Aİ və ya Böyük Britaniyaya gedirsinizsə, bu, titr analizinin təkrarı və gözləmə müddətinin yenidən başlaması deməkdir. Ona görə pasportun bütün səhifələrinin fotosunu telefonda saxlamağı məsləhət görürük.

Pasport və AQTA sertifikatı eyni sənəd deyil

Pasport heyvanın tarixçəsidir. Beynəlxalq baytarlıq sertifikatı isə AQTA-nın konkret səfər üçün verdiyi rəsmi sənəddir. Sertifikat pasportdakı məlumatlar əsasında yazılır, gedişdən az əvvəl verilir və məhdud müddət etibarlıdır. Uçuş təxirə düşsə, sertifikatın vaxtı bitə bilər, pasportla isə belə problem olmur.

• Pasport: bir dəfə verilir, sonra qeydlər əlavə olunur, tək başına səfər üçün kifayət etmir.
• AQTA sertifikatı: hər səfər üçün ayrıca verilir, qısa müddətlidir, aviaşirkət və sərhəd xidməti onu yoxlayır.
• Gedilən ölkənin sertifikatı, məsələn Aİ və ya Böyük Britaniya forması: bəzi istiqamətlər üçün əlavə olaraq lazımdır.

PetMapa pasport və digər sənədləri necə hazırlayır

PetMapa pişik və itlər üçün xaricə çıxış sənədlərini açar təhvil, A-dan Z-yə hazırlayır. Pasport bu zəncirin bir halqasıdır. Biz çipi, quduz peyvəndini və pasportu düzgün ardıcıllıqla edirik, lazım olduqda titr analizi üçün qan götürür, nümunəni akkreditə olunmuş laboratoriyaya göndəririk, nəticə bizə gəlir. Sonda AQTA-nın rəsmi baytarlıq sertifikatını rəsmiləşdiririk. Hamısını sizin yerinizə edirik, dövlət idarələrinə getməyinizə ehtiyac qalmır. Heyvan yalnız prosedurlar üçün lazımdır. Hər tarixi və rəqəmi iki dəfə yoxlayırıq.

Pasportunuz artıq varsa, səhifələrin fotosunu WhatsApp və ya Telegram ilə göndərin. Sənədləri foto üzrə pulsuz yoxlayacaq, nəyin çatışmadığını və planlaşdırdığınız tarixə çatmağın real olub-olmadığını deyəcəyik. Ətraflı məsləhət ödənişlidir.